Home | Route | Doen ! | Nieuws | Jouw pagina ! | Dirkjan | Reportages 2 | Reportages 1 | Waar ? | De Nieuwburg vroeger ? | De Nieuwburg nú ! | Verborgen stad | Floris V | Uit de Pers | Melis Stoke | Grote Pier | Bewoners | Kunst ! | Echte ridder ? | Rankensteijn | Nog meer weten ? | Vakkenpagina | Lesbrief | Creatief | Links | Colofon

Grote Pier, de verwoester van De Nieuwburg

Koning der Friezen, zo noemde hij zichzelf. Door de Friezen wordt hij vandaag de dag als een soort oer-Fries en groot vrijheidsstrijder beschouwd. "Greate Pier", zegt men in Friesland.

VERWOESTING VAN KIMSWERD

In werkelijkheid heette hij Pier Donia. Hij woonde ten oosten van Kimswerd, een dorpje in het westen van Friesland. Op een kwade dag in januari in het jaar 1515 verwoestte George van Saksen Kimswerd zo grondig dat er iets knapte bij Grote Pier.

VERWOESTING VAN DE NIEUWBURG

Samen met Hertog Karel van Gelre ondernam Grote Pier rooftochten om de zelfstandigheid van Friesland terug te winnen. Hij kwam daarbij dikwijls in Noord-Holland. Zijn woeste leger had de onheilspellende naam "De Zwarte Hoop". In juni 1517 brandde hij Alkmaar plat. Daarbij werd ook De Nieuwburg verwoest (en ook de Middelburg).

Toen het Grote Pier was gelukt Friesland weer zelfstandig te krijgen, staakte hij de vriendschap met Karel van Gerle omdat die alleen maar in eigen belang had gehandeld. Karel wilde namelijk heerser over Friesland worden en legde hoge belastingen op aan het volk. Grote Pier trok zich terug uit de strijd en ging als burger in Sneek wonen. In het volgende gedicht geeft Grote Pier af op de Hollanders, maar in die van Gelderland is hij ook teleurgesteld. Hoe konden ze nou zo dom zijn om een wapenstilstand af te spreken ?! (anoniem gedicht uit de 15e eeuw, moderne vertaling van Gerrit Komrij)

 

Groote Pier

 

Ick Groote Pier,

Coninck van Frieslandt,

Hertoch van Sneeck,

Graef van Sloten,

Vrij-heer van Hindelopen,

Capiteijn-Generael van de Zuyder-Zee,

Een Stuyrman ter doodt

Acht de Hollanders bloot:

Al sijnse groot van rade,

Sij zijn slap van dade,

Sterck van partijen,

Cranck int strijen,

Hoogh van glorie,

Cranck van victorie.

Maer die Gelderschen sterck van teringe,

Slap van neeringe,

Cloeck in den velde,

Maer dorre van gelde,

Vroom van moede,

Maer cleyn van goede,

Doch onversaegt int strijden,

Dies wilt u verblijden

En de Hollanders niet achten:

Want zij moeten versmachten.

Want zij zouden 't bekopen,

Waar 't bestant uitgelopen;

Tegens mijnen dank

Is 't zes maanden bestant.

 

Grote Pier

 

Ik, Grote Pier, 

koning van Friesland,

hertog van Sneek,

graaf van Sloten,

vrij-heer van Hindelopen,

kapitein-generaal van de Zuiderzee,

 

een stuurman ter dood,

meen dat de Hollanders kale neten zijn.

Al maken zij grote plannen;

zij zijn slap wanneer het op daden aankomt.

Zij hebben een grote aanhang,

maar ze zijn weinig waard in de strijd.

(Ze jubelen van glorie,

maar ze missen victorie.)

Maar de Geldersen, die goed met geld kunnen smijten,

zijn slechte kostwinners.

Zij zijn dapper op het slagveld,

maar zitten altijd zonder centen.

Moedig van aard,

maar kaal als een kerkrat.

Doch zij zijn onverschrokken in de strijd;

dat is een goede zaak!

Zij zijn niet bang voor de Hollanders;

die zullen een wisse dood vinden.

Want de Hollanders zouden het ontgelden

wanneer de wapenstilstand werd opgeheven.

Tegen mijn zin

is er een wapenstilstand van zes maanden!

 

 

DE LEGENDE LEEFT VOORT

Op 28 oktober 1520 overleed Grote Pier in Sneek. Nog steeds vertelt men over Grote Pier. Hij zou een zwaard hebben gehad van wel 2,13 meter lang en 6,6 kilo zwaar. Een legende die nog steeds voortleeft in Kimswerd. In het plaatselijke café hangt het enorme zwaard nog aan de muur.

Zo'n "twee-hander" (de naam voor zo'n enorm zwaard, waar je je beide handen voor nodig had) is ook te zien in de hal van het stadhuis aan de Langestraat in Alkmaar. Je ziet het hier.

Het is een kopie van het zwaard van Jonkheer Jacob Cabeliau, de militaire gouverneur van Alkmaar ten tijde van Alkmaars Ontzet in 1573. De jonkheer gebruikte het zwaard niet meer in de strijd. Dat was inmiddels na de uitvinding van de vuurwapens ouderwets geworden. Maar het werd nog wel bij plechtigheden en bijzondere gebeurtenissen gebruikt. Het zwaard is lange tijd "weg" geweest. Sinds kort (zomer 2003) is het weer te zien in Alkmaar. Op het zwaard is de volgende tekst te lezen: "Dit swaart heeft Ghevoert Jonkheer Jacus Cabellau Gouverneur der Stadt Alcmaar In t Jaar 1573".

GROTE PIER OP TV

In de vroegere populaire televisieserie "Floris" (jaren '60 van de vorige eeuw) speelde Grote Pier een belangrijke rol.

 

 

 

Meer informatie over Grote Pier en de verwoesting van de Nieuwburg vind je hier:

* De geschiedenis van Grote Pier

* De verwoesting van De Nieuwburg

Wil je wat meer weten over Kimswerd, waar Grote Pier vandaag komt, klik dan op het plaatje met het uithangbord van het café van Kimswerd hieronder.

Wil je meer weten over de zwaarden, die in de middeleeuwen werden gebruikt, klik dan op het plaatje met het zwaardgevecht hieronder.